Alimlər: Oksigen çatışmazlığı yaşlılarda beynin müdafiəsini məhv edir

4-06-2025, 10:43 172 dəfə baxılıb

 

Beynəlxalq alimlər qrupu müəyyən edib ki, yaş artdıqca beyin səviyyəsi bir qədər azalsa belə, oksigen aclığına xüsusilə həssas olur...


Yenisirvanli.İnfo.Az xəbər verir ki, tədqiqat Aging-US jurnalında dərc olunub.

Qan-beyin maneəsi qandan gələn zərərli maddələrin beynə nüfuz etməsinə mane olan xüsusi qorunmadır. Bu, neyronlar üçün təmiz və təhlükəsiz mühitin saxlanmasına kömək edir.

Tədqiqatçılar oksigen çatışmazlığının (hipoksiya) müxtəlif yaşlarda - gəncdən qocaya qədər (2 aydan 23 aya qədər, təxminən 20 yaşından 70 yaşa qədər olan insanlara bərabərdir) siçanlarda bu maneənin vəziyyətinə necə təsir etdiyini öyrəniblər.

Hətta oksigenin bir qədər azalması (15%-ə qədər) olsa da, yaşlı siçanlar beynin qorunması ilə bağlı problemlər yaşamağa başlayıblar. Gənc heyvanlarda belə dəyişikliklər yalnız 13% səviyyəsində ortaya çıxıb. Ən yaşlı heyvanlarda iğtişaşlar gənc heyvanlara nisbətən 4-6 dəfə güclü olub. Bununla belə, hətta orta yaşlı siçanlar (insanlarda 40-50 yaşa bərabərdir) artıq oksigen çatışmazlığına qarşı artan həssaslıq nümayiş etdiriblər.

Yaşlı heyvanlarda Alzheimer kimi xəstəliklərin əsas əlamətlərindən biri olan beyində iltihabın artdığı da aşkar edilib. Bu, yaşla beyinin hətta yüngül oksigen aclığına qarşı daha həssas olduğunu təsdiqləyir. Buna görə də tənəffüs və ya ürək-damar sistemi xəstəlikləri olan yaşlı insanlar daha çox yaddaş və koqnitiv pozğunluqlardan əziyyət çəkirlər.

Müəlliflər qeyd ediblər ki, yaşlı insanların, xüsusən də xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən və ya tez-tez oksigen çatışmazlığı yaşayan insanların beynini qorumaq üçün yeni üsulların yaradılması vacibdir.



Yenisirvanli.İnfo.Az 






Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
Teqlər:
ŞƏRH YAZ
OXŞAR XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
SƏHİYYƏ
İDMAN
ŞOU-BİZNES
DÜNYA
«    May 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031